Felicitaties voor Nobelprijswinnares Navi Pillay

Pax Christi verwelkomt Nobelprijs voor de Vrede voor Navi Pillay: “Vrede kan niet zonder rechtvaardigheid”

De Nobelprijs voor de Vrede 2026 gaat naar de Zuid-Afrikaanse juriste en mensenrechtenverdedigster Navi Pillay. Met deze onderscheiding erkent het Noorse Nobelcomité haar jarenlange inzet voor internationaal recht, mensenrechten en de strijd tegen straffeloosheid. Pax Christi Vlaanderen verwelkomt de keuze als een krachtig signaal in een wereld waarin de internationale rechtsorde steeds meer onder druk staat.

“Pax Christi Vlaanderen heeft grote bewondering voor Navi Pillay en haar onvermoeibare strijd voor mensenrechten, internationaal recht en tegen straffeloosheid. Deze Nobelprijs is ook een erkenning voor het cruciale werk van het Internationaal Strafhof en de Verenigde Naties, die vandaag sterk onder druk staan.

Machtspolitiek haalt steeds vaker de bovenhand op internationale samenwerking en respect voor het recht. In deze veranderende wereldorde is haar werk relevanter dan ooit. Internationaal recht en mensenrechten vormen het fundament van duurzame vrede. Met deze Nobelprijs geeft het comité een krachtig signaal: niet het recht van de sterkste, maar de kracht van het recht moet gelden. Want vrede kan niet zonder rechtvaardigheid.”

Een leven in het teken van mensenrechten en gerechtigheid

Navi Pillay (85) groeide op in Zuid-Afrika tijdens het apartheidsregime. Als advocate verdedigde ze tegenstanders van de apartheid en zette ze zich in voor de rechten van politieke gevangenen. Na de afschaffing van de apartheid werd ze rechter aan het Zuid-Afrikaanse Hooggerechtshof.

Haar strijd voor mensenrechten zette ze vervolgens voort op internationaal niveau. Ze werd rechter en later voorzitter van het Internationaal Straftribunaal voor Rwanda, dat werd opgericht om verantwoordelijken voor de genocide van 1994 te berechten. Daar leverde ze een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van het internationaal strafrecht, onder meer aan de erkenning van verkrachting als een daad van genocide.

Nadien was Pillay rechter bij het Internationaal Strafhof in Den Haag en van 2008 tot 2014 Hoge Commissaris voor de Mensenrechten bij de Verenigde Naties.

Ook de voorbije jaren bleef ze zich inzetten voor internationale gerechtigheid. Zo leidde ze de onafhankelijke VN-onderzoekscommissie naar mensenrechtenschendingen in Israël en de bezette Palestijnse gebieden. Daarnaast is ze als rechter ad hoc betrokken bij de genocidezaak die Gambia tegen Myanmar aanspande voor het Internationaal Gerechtshof.

Internationaal recht als fundament voor vrede

Met de toekenning van de Nobelprijs benadrukt het Nobelcomité het belang van een internationale rechtsorde waarin staten en individuen ter verantwoording kunnen worden geroepen voor ernstige schendingen van het internationaal recht.

Die boodschap is bijzonder actueel. Internationale instellingen en juridische kaders staan onder toenemende druk, terwijl geopolitieke rivaliteit en machtspolitiek de internationale samenwerking bemoeilijken.

Voor Pax Christi Vlaanderen toont de keuze voor Navi Pillay aan dat duurzame vrede meer vereist dan de afwezigheid van oorlog. Vrede veronderstelt ook respect voor mensenrechten, gerechtigheid en de bereidheid om conflicten langs vreedzame en juridische weg op te lossen.

De strijd tegen straffeloosheid is daarbij essentieel. Wanneer ernstige schendingen van het internationaal recht zonder gevolgen blijven, ondermijnt dat niet alleen het vertrouwen in de internationale rechtsorde, maar ook de kansen op duurzame vrede.

Met deze Nobelprijs wordt dan ook een fundamenteel principe bevestigd: rechtvaardigheid is geen bijkomstigheid in vredesopbouw, maar een noodzakelijke voorwaarde ervoor.