Herdenkingsceremonies Hiroshima-Nagasaki

Brussel - Vredeslampionnen: Van Hiroshima naar de rest van de wereld

In Brussel vond op 7 augustus de herdenking plaats van de atoombommen die vielen op Hiroshima en Nagasaki, in 1945. Jaarlijks organiseert Pax Christi een herdenking voor de slachtoffers van deze atoombommen op verschillende plaatsen in Vlaanderen en Brussel. 
Pax Christi International in partnerschap met the Quaker Council for European Affairs (QCEA), Hiroshima-Coventry Club en studenten uit Hiroshima herdachten de slachtoffers tijdens de ceremonie ‘Laterns for Peace: From Hiroshima to the World’.

Genodigden voor dit evenement waren vredesactivisten, maatschappelijke organisaties, leden van diplomatieke gemeenschappen, geloofsgemeenschappen, studenten, de Japanse gemeenschap in België en iedereen die zich inzet voor vrede en ontwapening, ... De aanwezigen mochten kaarsjes aansteken in lampionnen waarop zij een vredesboodschap hadden geschreven. Ze lazen ook getuigenissen voor om de slachtoffers van de atoombom in Hiroshima te herdenken

We leven in een tijd waarin globale uitdagingen, zoals klimaatopwarming, toenemen. Daarnaast stijgen ook geopolitieke spanningen tussen landen die kernwapens opslaan, en de afschrikking van het gebruik van kernwapens neemt toe. Het is daarbij belangrijk om stil te staan bij de afschuwelijke gevolgen van het gebruik van kernwapens.

Het doel van deze jaarlijkse ceremonies is nabestaande en slachtoffers herdenken, gevoelens van samenhorigheid en eensgezindheid ervaren, en het erkennen van het belang van gedeelde verantwoordelijkheid in vredesopbouw en nucleaire ontwapening.
 

Leuven - Hiroshima-Nagasaki herdenking: Wordt de wereld veiliger door afschrikking met kernwapens?

6 en 8 augustus was het 81 jaar geleden dat er kernbommen insloegen op de Japanse steden Hiroshima en Nagasaki. Met het uithangen van de Mayors for Peace-vlag aan het stadhuis, herdenkt het Leuvens stadsbestuur de gruwelijke aanslag en toont ze solidariteit met de slachtoffers van de atoombommen.

Wordt de wereld veiliger door afschrikking met kernwapens? Dat was de centrale vraag van de herdenking Hiroshima-Nagasaki, in de Sint-Michiel Vredeskerk, op zaterdag 8 augustus 2026. Jaarlijks herdenken de Leuvense Vredesbeweging en partners de slachtoffers van de Amerikaanse kernbommen die vielen in de regio’s in 1945.

De dag verliep zo:

Overdag vond er een workshop plaats waarin deelnemers inhoudelijk uitwisselden over de toekomst van kernwapens en nucleaire afschrikking. Daarna was er een optocht met kraanvogels door de Leuvense binnenstad.

Het avondprogramma vond plaats in de Sint-Michiel vredeskerk. Bij aankomst kregen alle aanwezigen een origami kraanvogel. Ze werden uitgenodigd om hierop een vredesboodschap te schrijven en deze later op het vredesteken te plaatsen, centraal in de kerk, voor het vredeskansel.

De sprekers en bezoekers werden verwelkomd en gedurende heel de avond begeleid met een orgelspel door David Burn.

Verwelkoming en inleiding werden voorzien door Paul Dierick en Rosemie Verschaeve, die ook de inhoudelijke inbreng vanuit de workshop deelden.

Zij werden gevolgd door Marc Alexander, woordvoerder van VAKS (Verenigde Actie voor Kernstop), die sprak over de link tussen kernwapens en kernenergie. Hij beargumenteerde waarom kennisdeling over de gevaren van het produceren van kernenergie -en generatoren belangrijke voorwaarden zijn voor vredesopbouw en duurzame vrede. En hoe het bedreigende karakter van kernenergie vaak onbesproken blijft in het politieke discours. Dit beschreef hij allemaal in zijn boek: Waarom Hiroshima rijmt op Fukushima (onder andere via de Leuvense Vredesbeweging te bestellen). Hij sloot af met een minuut stilte voor de slachtoffers van de atoombommen in 1945.

Daarna volgde een toespraak door gemeenteraadslid David Dessers, die ook zetelt in de Leuvense Vredesbeweging.

Ten einde van de herdenkingsceremonie vond de Kraanvogelceremonie plaats. Lieve Dekinder bracht het verhaal van Sadako Sasaki en de 1000 kraanvogels (dat kan u hier lezen), over het jonge meisje dat op haar sterfbed meer dan 1000 kraanvogels vouwde.

Er werd aandacht gevraagd voor het vredesteken, dat aan het einde van de ceremonie kleurrijk ten midden van de Sint-Michiel Vredeskerk stond, omgeven door alle gekleurde origami kraanvogels.

De ceremonie werd afgesloten met Japanse liederen door de Belgisch-Japanse lyrische sopraan Yuhmi Suke Iwamoto en haar begeleider Akihiro Nakamura, die eindigde met een positieve noot: "Als je je hoofd laat hangen, kunnen de tranen van je gezicht rollen. Kijk daarom trots naar boven en vind de moed om door te gaan."

Afsluiting en bedanking door Ria Verjauw van de Leuvense Vredesbeweging.

• De expo ‘Ook de Engelen treuren’ in de Sint-Michiel Vredeskerk is nog te bezichtigen tot 30 september 2026. Meer informatie vind je hier.
• Van 4 – 28 augustus is er ook nog een informatieve tentoonstelling 81 jaar na Hiroshima en Nagasaki, waar foto’s en getuigenissen van Hibakusha, overlevende slachtoffers. (Sint-Geertruikerk)

Meer informatie over de Leuvense vredesbeweging en haar activiteiten vind je hier.

Hieronder vindt u enkele foto’s die het avondprogramma van de herdenkingsceremonie in beeld brengen.
 

Gent - Hiroshima-Nagasaki Herdenking

In Gent herdachten ze eveneens de aanval met atoombommen op Hiroshima en Nagasaki, 81 jaar geleden. Ook tijdens deze ceremonie werd onderlijnd hoe urgent het is om vandaag de gruwelijke bombardementen en de langdurige gevolgen hiervan te herdenken: de duizenden onschuldige directe slachtoffers, de schade aan het milieu, de langdurige gevolgen voor de hele bevolking. Ook bij deze herdenking staan we stil bij de noodzaak van nucleaire ontwapening, zeker in de huidige tijd waarin het defensienarratief op de voorgrond staat en bewapeningsuitgaven stijgen op de politieke agenda.

In de Sint-Niklaaskerk hangen portretten van Hibakusha, slachtoffers van de atoombommen in Hiroshima en Nagasaki. Deze slachtoffers wijden hun leven aan het brengen van getuigenissen, in de hoop dat dit nooit meer zou gebeuren. Tijdens een eerdere herdenkingsceremonie in Gent was deze groep te gast.

De stad Gent is, net zoals Leuven, deel van het Mayors for Peace netwerk. Een project dat werd opgestart door de burgemeesters van Hiroshima en Nagasaki in 1982 om bewustzijn rond de immense schade veroorzaakt door aanvallen met atoomwapens te verhogen.

Tijdens de herdenkingsceremonie in Gent werd de afwezigheid van de Belgische regering in het internationaal verdrag inzake het Verbod op Kernwapens (TPNW) benoemd. De sprekers benadrukken de noodzaak om het verdrag te ondertekenen.

De Hiroshima-Nagasaki Herdenking in Gent zag er zo uit:

Deel 1: muziek en woord

Het Gentse koor De 2de Adem (D2A) en woordkunstenaar Frank Degruyter evoceerden samen een sfeer van medeleven en hoop.

Dit jaar kozen ze voor de muzikale begeleiding van Miriam Mattis op Plaatklokken. In oorlogstijd werden klokken omgesmeed tot wapens. Hier krijgen ze de erkenning als drager van de klank van vrede.

Hommage aan Monique Arickx door Mayumi Kubo op de dwarsfluit. Monique werkte als vredesactiviste steeds mee aan deze herdenkingen. Begin dit jaar overleed zij bij een verkeersongeluk met de fiets.

Sakura door Miriam Mattis: Dit is een heel gekend traditioneel Japans volkslied. Sakura betekent ‘kersenbloesem’. Enerzijds staat zij in Japan voor een prachtig nieuw begin. Maar omdat de bloesem na een paar dagen al van de boom valt, staat ze ook symbool voor de kwetsbaarheid van het leven. Miriam brengt een bewerking met de plaatklokken.

Getuigenissen door Frank De Gruyter: Hij reisde onlangs naar Japan en bezocht het museum in Hiroshima. Hij fotografeerde de getuigenissen van mensen die het bombardement meemaakten. Frank brengt de persoonlijke verhalen van de Hibakusha, en deelt zijn eigen reflecties en persoonlijke ervaringen op vredesbijeenkomsten in Japan: hoe oorlogservaringen na 80 jaar nog altijd diep in een mensengeest doorwegen.

Het kamerkoor De 2de Adem bracht  ‘The Lotos-Eaters’ (1832). Dit koorwerk is geschreven op een tekst van Alfred, Lord Tennyson.

Hampstead Heath: In 2014 schreven Annelies Verbeke en Maarten Van Ingelgem het oratorium ‘Onvoltooid Landschap’. Centraal staat een jonge kunstschilder die bij het uitbreken van WO I opgeroepen wordt door het Belgische leger. Wanneer hij loopgraven aan het aanleggen is, marcheren Britse troepen voorbij. Het beeld doet hem denken aan de schilderijen van John Constable met wolkenhemels boven Hampstead Heath.

Hana wa Saku (Flowers will bloom) door Miriam Mattia: Dit lied werd geschreven als steun bij de heropbouw na de grote aardbeving op 11 maart 2011. Miriam brengt het lied met stem en plaatklokken in een algemene hommage aan hoop en veerkracht.

Deel 2: Lampionnen op het water

Aan het water begon Bastien Willemot van Vrede vzw met een oproep tot vredesoverleg. Ook eerste schepen en schepen van internationale solidariteit, Hafsa El Bazioui brengt een vredesboodschap.

Daarna werden er 81 vurige herdenkingskaarsjes op het water geplaatst door de aanwezigen. Tijdens deze plechtigheid speelde de Koerdische muzikant Aydin Isleyen  (vanop een houten gondel) Anatolische muziek. Deze muziek omvat de rijke traditionele volksmuziek uit Anatolië (het Aziatische deel van Turkije) gekenmerkt door de saz (luit) en ney (fluit). Aydin speelt zowel typische volksmuziek, als eigen composities en improvisaties.

Meer informatie over deze activiteit en andere activiteiten door Vredesoverleg Gent verenigt vind je terug via deze website.