Opinie: Pax Christi bezorgd over de oprichting van de “Board of Peace”

Op 22 januari kondigde de Amerikaanse president Donald Trump de oprichting aan van de zogenaamde “Board of Peace”. Dit nieuwe initiatief wordt voorgesteld als een mechanisme om conflictsituaties aan te pakken, met Gaza als eerste focus.

Bij Pax Christi volgen we deze ontwikkeling met grote bezorgdheid. Hoewel de nood aan een einde aan het geweld en het immense lijden in het Heilige Land urgenter is dan ooit, roept dit voorstel fundamentele vragen op over politieke legitimiteit, internationaal recht en het recht van volkeren op zelfbeschikking.

Een vredesproces zonder Palestijnen?

Een van de meest problematische elementen is dat Palestijnen nauwelijks een plaats krijgen in het proces dat hun eigen toekomst zou moeten bepalen. Nochtans zijn zij de primaire rechthebbenden en de mensen die het zwaarst getroffen worden door het aanhoudende geweld en de bezetting.

Een vredesproces dat de Palestijnse stem uitsluit, kan geen rechtvaardigheid brengen en zal geen duurzame vrede opleveren. Symbolische betrokkenheid via een technocratisch administratief orgaan, zonder echte beslissingsmacht, kan onmogelijk gelden als volwaardige participatie.

“Pay-to-play” ondermijnt legitimiteit

Ook de manier waarop de Board of Peace wordt samengesteld, baart zorgen. Lidmaatschap lijkt afhankelijk te zijn van financiële bijdragen, waarbij levenslang lidmaatschap wordt toegekend aan wie bijzonder grote sommen kan betalen.

Dit “pay-to-play”-model bevoordeelt rijkdom en macht, sluit het merendeel van de landen uit en ondermijnt de basisprincipes van gelijkwaardigheid, transparantie en multilaterale samenwerking.

Een alternatief voor de Verenigde Naties?

Daarnaast lijkt de Board of Peace opgezet als een alternatief voor bestaande VN-mechanismen, of zelfs als een mogelijke vervanging ervan. Dat is bijzonder verontrustend, aangezien de Verenigde Naties volgens het internationaal recht de legitieme instantie blijven om vrede, veiligheid, humanitaire bescherming en wederopbouw te coördineren.

Het handvest van de Board verwijst bovendien niet expliciet naar Gaza en wijkt inhoudelijk sterk af van het kader dat werd vastgelegd in VN-Veiligheidsraadresolutie 2803, aangenomen in november 2025.

Een ongeziene concentratie van macht

Ook de interne structuur van het initiatief roept ernstige vragen op. De aanstelling van één persoon als voorzitter voor onbepaalde tijd, met vetorecht over gebieden die niet tot zijn eigen grondgebied behoren, staat haaks op fundamentele principes van soevereiniteit, democratisch bestuur en politieke verantwoordingsplicht.

Een vredesmechanisme dat op die manier macht centraliseert, riskeert vooral controle te versterken in plaats van vrede te bevorderen.

Gaza: wederopbouw of controle?

Het voorgestelde plan voor Gaza lijkt bovendien niet gericht op echte wederopbouw. Integendeel: het dreigt ruimte te creëren voor verdere vernietiging, kolonisatie en het uitwissen van culturele, sociale en historische wortels.

Controle en toezicht lijken voorrang te krijgen op humanitaire hulp, gerechtigheid en het herstel van rechten. Dat de rol van humanitaire ngo’s en VN-organisaties, waaronder UNRWA, nauwelijks wordt vermeld, versterkt de bezorgdheid dat de burgerbevolking opnieuw niet centraal staat.

Vrede kan niet gekocht of opgelegd worden

Voor Pax Christi is het essentieel om te benadrukken dat het woord “vrede” niet mag worden gebruikt om plannen te legitimeren die zo ver afstaan van wat vrede werkelijk betekent.

Echte vrede vraagt rechtvaardigheid, inclusie en respect voor menselijke waardigheid. Ze kan niet worden opgelegd van bovenaf, niet gekocht, en niet beheerd via technocratische structuren die de betrokken bevolking buitensluiten.

Zonder politieke legitimiteit, respect voor het internationaal recht en de volledige betrokkenheid van Palestijnen is er geen toekomst voor vrede in het Heilige Land.

Oproep aan staten

Pax Christi Vlaanderen roept daarom:

• staten – waaronder in de eerste plaats de overheid van ons eigen land België – die deelname aan de Board of Peace geweigerd hebben of geen uitnodiging tot toetreding kregen op om hun bezorgdheden duidelijk en publiek te verwoorden, en alternatieve kaders te versterken die gebaseerd zijn op internationaal recht en mensenrechten;
• staten die deelname nog overwegen op om niet toe te treden, maar in plaats daarvan bestaande multilaterale en door de VN geleide processen te ondersteunen, met mensenrechten en inclusieve vredesopbouw als uitgangspunt;
• op om de Verenigde Naties en de VN-Veiligheidsraad te versterken door deze te hervormen, zodat de VN eerlijker en doeltreffender tussenbeide kan komen bij militaire conflicten tussen landen. 

Pax Christi Vlaanderen steunt de 12 voorstellen die Pax Christi International uitgewerkt heeft om de VN te hervormen. Onderteken onze petitie om deze voorstellen te steunen en ons beleidsbeïnvloedend werk mee te versterken. 

Solidair met wie weerstand biedt tegen onrecht

Wij blijven solidair met het Palestijnse volk en met iedereen die zich verzet tegen pogingen om bezetting en kolonialisme te legitimeren onder het mom van vrede. Stilte tegenover onrecht is geen neutraliteit, maar medeplichtigheid.

Pax Christi blijft zich inzetten voor een rechtvaardige vrede in Palestina en Israël, gebaseerd op internationaal recht, menselijke waardigheid en de actieve deelname van alle betrokken volkeren.

Deze tekst is gebaseerd op de verklaring van Pax Christi International van 23 januari 2026.