Terugblik op de Temple of Peace – Een festival voor Vredesbouwers

Artikel

Tien dagen lang werd Mechelen het kloppende hart van vrede, dialoog en hoop. Met de Temple of Peace organiseerde Pax Christi Vlaanderen een uniek festival dat bezoekers meenam langs de grote vragen van vandaag: hoe bouwen we vrede in tijden van oorlog, polarisatie en onzekerheid? En hoe versterken we diplomatie, ontwikkeling, democratie en defensie — de vier pijlers van onze vredesvisie — op een manier die mensen verbindt in plaats van verdeelt?

We mochten heel wat bezoekers verwelkomen, die genoten van de diverse activiteiten en de prachtige vredesvlaggen van de Temple of Peace. In dit artikel blikken we terug op deze bijzondere festivalweek, met links naar de volledige verslagen van de lezingen. De sfeer herbeleven? Ontdek hier het fotoverslag van de Temple of Peace.

Feestelijk openingsweekend

We openden het festival feestelijk met een weekend vol activiteiten voor jong en oud in Mechelen. We werden warm verwelkomd door burgemeester Bart Somers en schepen Kristof Calvo, die het festival officieel openden, waarvoor dank aan Stad Mechelen.

Kinderen genoten van creatieve workshops en theatervoorstellingen, terwijl volwassenen konden aansluiten bij een inspirerend panelgesprek met Anna Roos, Mieke Vogels en Carmen Claessens over vredesactivisme door de generaties heen.

Er klonk ook prachtige muziek: de Russische violist Lev Adamov en de Oekraïense kunstenaar Oleksii Soldatov brachten samen een ontroerende performance. Tot slot gaven de podcastmakers van Geschiedenis voor Herbeginners een beklijvende lezing over geschiedenis als oefening in menselijkheid.

Lees hier het verslag van Geschiedenis voor Herbeginners

Diplomatie als kompas in verwarrende tijden

Op maandag openden we met een sterke focus op Diplomatie. Ere-ambassadeur Johan Swinnen bracht een pakkende getuigenis over de nood aan morele helderheid in een tijd van conflict en cynisme. Zijn oproep tot empathie, bescheidenheid en dialoog raakte vele aanwezigen.

Lees het verslag van de lezing van Johan Swinnen

Daarnaast schetste voormalig EU-ambassadeur Philippe Van Damme de uitdagingen voor het Europese buitenlands beleid. Hij wees op de spanning tussen waarden en belangen, en op de nood aan een geloofwaardige diplomatie die haar morele fundament niet verliest.

Zijn lezing vormde een brug tussen internationale politiek en de dagelijkse realiteit van burgers en steden: vrede begint bij consequente keuzes.

Lees het verslag van Philippe Van Damme

Ontwikkeling als voorwaarde voor vrede

Op de Dag van Development stonden ongelijkheid, klimaatrechtvaardigheid en globale verantwoordelijkheid centraal. Joost Depotte (Vluchtelingenwerk Vlaanderen), Lieve Herijgers (Broederlijk Delen) en Filip Reyniers (IPIS) zoomden in op de structurele oorzaken van conflict en migratie.

Ze benadrukten dat ontwikkelingssamenwerking geen liefdadigheid is, maar een daad van rechtvaardigheid: cruciaal voor vrede.

Lees het verslag van het panel over Development

Doorheen de week (en ook tijdens dit panelgesprek) klonk steeds opnieuw dezelfde boodschap: er wordt vandaag bespaard op domeinen die essentieel zijn voor vredesopbouw, zoals ontwikkelingssamenwerking. Daarom roept Pax Christi op om de petitie “Investeer in vrede, niet in een wapenwedloop” te ondertekenen.

Teken de petitie

Democratie en middenveld onder druk

Tijdens de Dag van de Democratie werd ingezoomd op de rol van het middenveld in een tijd waarin kritisch engagement steeds vaker onder vuur ligt. Mama Joe (Intal), Marc Jans (Socius) en Hanne Geukens (De Federatie) getuigden over druk, censuur, polarisatie en de nood aan moedige stemmen.

Het werd een indringend gesprek over protestrecht, autonomie, solidariteit en hoop.

Lees het verslag van het panel over Democratie

Daarnaast schreef vrijwilliger Noor Cavens tijdens het festival een opiniestuk over vreedzaam protest in Antwerpen: een tekst die scherp blootlegt hoe fundamentele rechten vandaag onder spanning staan.

De gesprekken tijdens de Temple of Peace bleken pijnlijk relevant. In de weken nadien werd in Antwerpen een waterkanon ingezet tegen vreedzame actievoerders en werden de subsidies van verschillende kritische middenveldorganisaties ongegrond teruggeschroefd.

Defensie: tussen veiligheid en verantwoordelijkheid

Op de Dag van Defensie vond een indrukwekkende Town Hall Meeting plaats over de toekomst van veiligheid en de rol van kernwapens. Florian Eblenkamp (ICAN), Wannes Verstraete (Egmont Instituut), Sigurd Schelstraete (Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken) en Naomi Zoka (Pax Christi Vlaanderen) gingen in debat over afschrikking, nucleaire deling en morele grenzen.

De vraag die centraal stond: kunnen kernwapens ooit veiligheid bieden?

Op vrijdag kwamen de vier pijlers van de vredesvisie van Pax Christi samen in het debat "Wat is er nodig voor vrede?" met Nils Duquet (Vlaams Vredesinstituut), Kolonel Roger Housen, Naima Charkaoui (11.11.11) en Orry Van de Wauwer (Pax Christi Vlaanderen).

Lees het verslag van het expertenpanel

Steden als vredesbouwers – Mayors for Peace

Een hoogtepunt van het festival was de conferentie Mayors for Peace, waarin burgemeesters, schepenen en stadsmedewerkers samen nadachten over de lokale verantwoordelijkheid voor vrede.

Steden deelden inspirerende voorbeelden van solidariteit, ethische beleidskeuzes en participatie. De conferentie eindigde met een sterke gezamenlijke verklaring over de rol van lokale besturen als motoren van vrede.

Lees het volledige verslag van de Town Hall Meeting

Lees het verslag van de conferentie Mayors for Peace

Op zaterdag bracht de moedige vrijwilliger Avina Diba, getuigenissen over het leven onder het Iraanse regime, de verandering van de vlag en tradities, het verlies van dierbaren en onderdrukking van mensenrechten. Onder de titel De Vergeten Namen - zan, zendegi, azadi

Lees het verslag van de getuigenis door Avina Diba hier

Slotceremonie en ambassadeurs voor Vrede 2025

Op zaterdag 2 november sloten we het festival feestelijk af met een warme slotceremonie. Voorzitter Wim Vandewiele kondigde daarbij de Vredesambassadeurs voor 2025 aan: zuster Jeanne Devos als Vredesbouwer en Elisabeth Lucie Baeten als Vredesstem. Daarna zongen we samen het campagnelied van 11.11.11 – Van Afrika tot in Amerika.

Tijdens de slotceremonie verduidelijkte Pax Christi de nieuwe invulling van het ambassadeurschap. Vanaf dit jaar onderscheiden we twee vormen van engagement:

De Vredesbouwer, die duurzaam werkt aan structurele verandering.
De Vredesstem, die via kunst, media of activisme het maatschappelijk gesprek over vrede versterkt.

Vredesbouwer 2025 – Zuster Jeanne Devos
Zuster Jeanne Devos ontvangt de titel voor haar levenslange inzet voor rechtvaardigheid en menselijke waardigheid. Met haar pionierswerk binnen de Domestic Workers Movement in India gaf ze miljoenen huishoudwerkers een stem en bracht ze blijvende verandering teweeg.

Vredesstem 2025 – Elisabeth Lucie Baeten
Artieste Elisabeth Lucie Baeten wordt geëerd als Vredesstem. Met haar creatieve lef, satire, publieke statements en engagement in campagnes van o.a. Oxfam en 11.11.11 weet ze maatschappelijke thema’s scherp, toegankelijk en impactvol onder de aandacht te brengen.

We huldigen hen feestelijk tijdens onze Ambassadeursviering op 12 december in ons kantoor in Antwerpen.

Vrede bouwen we samen

De Temple of Peace, Festival voor Vredesbouwers toonde dat vrede geen abstract ideaal is, maar iets waaraan we samen bouwen.

Dank aan alle deelnemers, vrijwilligers, sprekers, partners en bezoekers. Dank aan iedereen die luisterde, en iedereen die durfde spreken.

Intussen ontvingen we al tientallen aanvragen van mensen die ook in hun stad, dorp of organisatie een Peace Lab willen organiseren. Dat is een krachtige bevestiging dat het verlangen naar vrede leeft én groeit.

We kijken dan ook met enthousiasme uit naar het vervolg van de Temple of Peace. Want vrede begint bij praten, bewustwording en verbinding, stap voor stap, mens tot mens.

Maar om volgend jaar opnieuw Peace Labs en een nieuwe Temple of Peace te realiseren, hebben we jouw steun nodig. Elk bedrag, groot of klein, maakt een wezenlijk verschil.

Geef Vrede een duw in de rug