Opinie in De Gids: "De kernwapenproeven zijn terug, maar angst brengt geen vrede"

Er duiken opnieuw berichten op over nieuwe of geplande kernproeven, zo schrijft Orry van de Wauwer (directeur van Pax Christi) in De Gids. Amerikaans president Trump kondigde aan om voor het eerst in meer dan drie decennia kernwapentesten uit te voeren. Rusland reageerde meteen: als de VS nieuwe wapens uittesten, dan wij ook. Dit is een voorbeeld van het klassieke veiligheidsdenken, gebaseerd op machtsevenwicht en afschrikking. Het resultaat is een verdere wapenwedloop. Ook China zou testinstallaties uitbreiden. 

Het is alsof we terugkeren naar de logica van de Koude Oorlog: wie het luidst met zijn wapens rammelt, zou het veiligst zijn. Alsof angst de maat van macht is. Maar angst is een slechte raadgever, en een nog slechter fundament voor vrede. Het nieuws over mogelijke kernproeven verontrust me, maar verraste me niet. De taal van bewapening is opnieuw de taal van de wereld geworden.

Op de conferentie Mayors for Peace, die we met Pax Christi organiseerden in onze Temple of Peace, een festival voor vredesbouwers, sprak Florian Eblenkamp van de International Campaign to Abolish Nuclear Weapons (ICAN). Die organisatie kreeg in 2017 de Nobelprijs voor de Vrede. ‘Steden zijn de eerste slachtoffers van nucleaire dreiging’, zei hij. Vrede is niet enkel een zaak van diplomaten of presidenten. Ze begint lokaal. Eblenkamp legde haarfijn uit hoe het debat over kernwapens vandaag gekaapt wordt door een abstract discours van ‘strategisch evenwicht’, ‘afschrikking’ en ‘machtspolitiek’. Woorden die rationeel klinken, maar in feite moreel leeg zijn. Ze verbergen een ongemakkelijke waarheid: dat we onze veiligheid blijven baseren op dreigen met massamoord. Hij noemde dat een ‘gevaarlijke illusie van veiligheid’. Elke nieuwe kernproef, elk moderniseringsprogramma, voedt niet de vrede, maar het wantrouwen. Toch lijkt de wereld die logica te aanvaarden. We vergeten dat elke kernbom die wordt getest, in wezen al een mislukking is – niet technisch, maar menselijk.