Bijna vijftig jaar Pax Christi bij de Verenigde Naties

Hoe brengt een internationale vredesbeweging de stem van lokale vredesbouwers tot bij de Verenigde Naties? In een nieuw artikel in The Journal of Social Encounters blikken Paul Lansu en Giulia Bordin terug op bijna vijftig jaar internationale beleidsbeïnvloeding door Pax Christi International.

Voor Pax Christi Vlaanderen is een van de auteurs alvast geen onbekende. Paul Lansu was van 1982 tot 1990 politiek secretaris van Pax Christi Vlaanderen. Daarna was hij meer dan 25 jaar Advocacy Coordinator van Pax Christi International en van 2019 tot 2025 lid van het internationale bestuur. Samen met Giulia Bordin, huidig Advocacy Officer van Pax Christi International, beschrijft hij hoe de internationale vertegenwoordiging van onze vredesbeweging doorheen de jaren is geëvolueerd.

Van ontwapening tot mensenrechten

Pax Christi International heeft sinds 1979 een consultatieve status bij de Verenigde Naties. Vanuit die positie brengt de beweging ervaringen en bekommernissen uit haar wereldwijde netwerk naar internationale beleidsmakers. Ontwapening en mensenrechten vormden daarbij van bij het begin belangrijke pijlers.

Pax Christi was doorheen de jaren betrokken bij internationale campagnes rond onder meer landmijnen, clustermunitie, wapenhandel en kernwapens. Als lid van ICAN speelde Pax Christi International ook een actieve rol in het proces dat in 2017 leidde tot de goedkeuring van het VN-Verdrag inzake het Verbod op Kernwapens (TPNW). Tegelijk bracht de beweging mensenrechtenschendingen in tal van landen onder de aandacht van de Verenigde Naties.

Het artikel geeft daarbij een interessante inkijk in de soms moeilijke realiteit van internationale advocacy. Zo beschrijven de auteurs hoe de consultatieve status van Pax Christi jarenlang ter discussie werd gesteld in het VN-NGO-comité naar aanleiding van standpunten en interventies over gevoelige mensenrechtendossiers. Internationale vredeswerking vraagt niet alleen duidelijke standpunten, maar ook samenwerking, diplomatie en soms een bijzonder zorgvuldige omgang met woorden.

Lokale vredesbouwers aan de internationale tafel

Doorheen de jaren werd de internationale agenda van Pax Christi breder. Naast ontwapening en mensenrechten kregen ook actieve geweldloosheid, ecologische rechtvaardigheid en duurzame ontwikkeling een prominentere plaats. Tegelijk veranderde de manier waarop Pax Christi aan internationale beleidsbeïnvloeding doet.

Steeds meer ligt de nadruk niet alleen op spreken namens lokale partners, maar op het mogelijk maken dat vredesbouwers uit conflictgebieden zelf hun ervaringen, analyses en voorstellen bij internationale beleidsmakers brengen. Dat gebeurt onder meer rond Palestina en Israël, Sudan, de Democratische Republiek Congo, Colombia, Myanmar en Haïti.

Die benadering staat ook centraal in de Advocacy Strategy 2025–2030 van Pax Christi International. Actieve geweldloosheid vormt daarin het overkoepelende kader, met bijzondere aandacht voor menselijke veiligheid en ontwapening, een rechtvaardige vrede in het Heilig Land, ecologische rechtvaardigheid en de betrokkenheid van jongeren.

Zo blijft de opdracht na bijna vijftig jaar dezelfde, maar verandert de manier waarop we ze invullen: lokale vredesopbouw verbinden met internationale besluitvorming en ervoor zorgen dat de ervaringen van mensen en gemeenschappen hun weg vinden naar de plaatsen waar internationale beslissingen worden genomen.