Actueel

|
31 maart 2017

De VN-onderhandelingen maken duidelijk dat het "Time to Go" is voor deze massavernietigingswapens

Historische VN-onderhandelingen kernwapenverbod van start in New York

Op maandag 27 maart 2017 gingen in New York historische VN-onderhandelingen van start die moeten leiden tot een verbodsverdrag op kernwapens. Na decennia van straatprotesten, talloze resoluties en speeches en een VN-conferentie in oktober 2016 zijn meer dan 120 landen klaar om kernwapens buiten de wet te stellen. Hun boodschap is duidelijk: “Time to Go” voor deze massavernietigingswapens.

De conferentie in New York verloopt in twee delen. Het eerste deel vindt plaats tussen 27 en 31 maart 2017, en wordt gevolgd door een tweede sessie tussen 15 juni en 7 juli 2017. Tijdens de eerste sessie bespreken deelnemers de algemene principes en doelstellingen, de centrale verbodsbepalingen en de institutionele afspraken van het verdrag. De komende weken en maanden wordt op basis hiervan een ontwerpverdrag opgesteld, dat verder besproken en mogelijk al aangenomen wordt in juli 2017. De conferentie ging van start met een emotionele toespraak van Setsuko Thurlow, een overlevende van de atoomaanval op Hiroshima.

Historische onderhandelingen

De onderhandelingen in New York zijn historisch en genieten brede politieke en maatschappelijke steun. Meer dan 120 VN-lidstaten nemen deel. 3.462 wetenschappers uit 84 landen (inclusief 29 Nobelprijswinnaars en voormalig Amerikaanse Defensieminister William Perry) spraken deze week in een open brief hun steun uit: ‘A nuclear war is more likely than one may hope, because it can start by mistake, miscalculation or terrorist provocation. There is a steady stream of accidents and false alarms that could trigger all-out war, and relying on never-ending luck is not a sustainable strategy. That’s why we support to negotiate a ban on nuclear arms’

Het Internationale Rode Kruis stelde dat ‘het historisch belang van deze conferentie moeilijk overschat kan worden’, terwijl ook Paus Franciscus en het Europees Parlement (inclusief de vertegenwoordigers van de Belgische meerderheidspartijen) hun  steun uitspraken aan de onderhandelingen. In eigen land roepen de jongerenvoorzitters van de vijf grootste Vlaamse partijen en meer dan 200 artsen de regering op om deel te nemen aan onderhandelingen.  Een recente opiniepeiling toont ondertussen dat 75 procent van de Britten voorstander is van Britse deelname aan de onderhandelingen.

Deeltjesversneller naar kernwapenvrije wereld

Een nieuw verbodsverdrag is minder revolutionair dan het lijkt. Het staat niet gelijk met onmiddellijke en volledige nucleaire ontwapening, maar is een deeltjesversneller richting kernwapenvrije wereld. Bedoeling van een nieuw verdrag is om de druk op de kernwapenstaten te verhogen zodat ze eindelijk hun juridisch bindende beloftes over volledige nucleaire ontwapening uitvoeren. Bij alle andere massavernietigingswapens is het altijd zo gegaan: ze werden verboden, gestigmatiseerd en uiteindelijk geëlimineerd. In die volgorde. Het heeft immers weinig zin om een massavernietigingswapen pas te verbieden als het al geëlimineerd is.

Alle toespraken tijdens de conferentie kunnen hier geraadpleegd worden

Pax Christi Vlaanderen is samen met andere vredesorganisaties actief lid van de International Campaign to Abolish Nuclear Weapons (ICAN), een coalitie van meer dan 400 organisaties uit 100 landen die een centrale rol speelde in de start van de onderhandelingen over een kernwapenverbod. ICAN roept op tot een verdrag dat de ontwikkeling, productie, testen, verwerving, opslag, transfer, ontplooiing, gebruik en dreiging van gebruik van kernwapens verbiedt, evenals een verbod op het verlenen van assistentie en financiering. Het nieuwe verdrag moet daarnaast een aantal positieve verplichtingen bevatten over de rechten van de slachtoffers en overlevenden van het gebruik van kernwapens.

België wil niet af van kernwapens

De onderhandelingen worden geboycot door de vijf kernwapenstaten en hun vazallen, inclusief België. De Amerikaanse ambassadrice Nikki Haley hield bij aanvang van de onderhandelingen een opvallende protesttoespraak bij de ingang van de conferentiezaal, wat vooral aantoont dat de kernwapenstaten wel degelijk wakker liggen van een toekomstig verbod.

België bewijst ondertussen wel lippendienst aan het streven naar een kernwapenvrije wereld, maar wil de Amerikaanse kernwapens in Kleine Brogel behouden en nieuwe gevechtsvliegtuigen uitrusten met kernwapens. Tijdens een parlementaire hoorzitting op 14 maart 2017 verklaarde de vertegenwoordiger van de regering dat kernwapens essentieel zijn voor de Belgische veiligheid en dat nucleaire ontwapening ‘misschien binnen 100 jaar, maar misschien ook niet’ kan plaatsvinden.

Het doet een levensbelangrijke vraag rijzen: wil België eigenlijk wel af van kernwapens?

Belgische diplomaten stellen dat een kernwapenverbod “niet realistisch” is, maar schuiven als alternatief enkel oude voorstellen naar voren die al meer dan twee decennia herhaald worden. Het simpelweg recycleren van oude voorstellen, zonder een concreet plan om deze op korte termijn te realiseren, is allesbehalve “realistisch” maar een conservatieve verankering van de status quo. Een nieuw verbodsverdrag zorgt daarentegen voor een noodzakelijke nieuwe dynamiek die de druk op de kernwapenstaten verhoogt om de oude beloftes eindelijk uit te voeren.

De vertegenwoordigster van de Marshalleilanden, die tot vandaag de catastrofale impact voelen van Amerikaanse kernwapentesten in 1946-1958, vatte mooi samen waarom de Belgische aanpak gefaald heeft en er nood is aan een nieuwe ontwapeningsdynamiek: ‘We cannot expect a different result on nuclear weapons if everyone keeps repeating their deadlock positions’.

Vind jij ook dat België niet enkel lippendienst moet bewijzen aan een kernwapenvrije wereld, maar zich actief moet inzetten voor een kernwapenverbod? Mail de regering en maak duidelijk dat het Time to Go is!

Lees ook: