Actueel

Goede politiek in dienst van de vrede

Paus Franciscus begint zijn vredesboodschap voor 1 januari 2019 met deze wens: "Vrede aan dit huis". Zijn boodschap is een pleidooi voor een politiek die ten dienste staat van de menselijke gemeenschap, wars van een hang naar macht, de ontkenning van het recht, corruptie en vreemdelingenhaat. Jo Hanssens vertaalde een aantal passages uit de tekst naar het Nederlands.

(1) Paus Franciscus begint zijn vredesboodschap met te wijzen op de zending die Jezus meegaf aan zijn leerlingen: “Als jullie een huis binnengaan, zeg dan eerst: ‘Vrede voor dit huis!’ Als er een vredelievend mens woont, zal jullie vrede met hem zijn; zo niet, dan zal die vrede bij je terugkeren.” (Luc. 10, 5-6) (…) Paus Franciscus vervolgt: “Het huis dat Jezus bedoelt, is elk gezin, elke gemeenschap, elk land, elk continent, in hun eigenheid en in hun geschiedenis. Het gaat allereerst om elke mens zonder onderscheid en zonder discriminatie. Maar het is ook ons ‘gemeenschappelijk huis’: de planeet waar God ons heeft geplaatst om te leven en waarvoor we met veel aandacht zorg moeten dragen.”

“Dit is ook mijn wens bij het begin van het nieuwe jaar: ‘Vrede aan dit huis!’”

(2) “De politiek is een essentieel instrument om de burgerlijke samenleving en de projecten van mensen te realiseren. Maar als de politiek niet beoefend wordt als een dienst aan de menselijke gemeenschap, kan zij een instrument worden van onderdrukking, marginalisering en zelfs van vernietiging.”

(3) Paus Franciscus citeert de Vietnamese kardinaal François-Xavier Nguyen Van Thuân: “Gelukkig de politicus die de ernst van zijn opdracht goed beseft en geloofwaardig is. Gelukkig de politicus die werkt voor het algemeen welzijn en niet voor eigen voordeel. Gelukkig de politicus die trouw en coherent blijft en eenheid tot stand brengt. Gelukkig de politicus die zich inzet voor radicale verandering, die kan luisteren en niet bang is.” Franciscus vervolgt: “Goede politiek staat in dienst van de vrede; zij eerbiedigt en bevordert de fundamentele mensenrechten die tevens wederkerige plichten zijn. Op die manier wordt tussen de huidige en de komende generaties een band van vertrouwen en erkenning geweven.”

(4) “Naast de deugden ontbreken jammer genoeg ook de ondeugden niet in de politiek. (…) Deze ondeugden verzwakken het ideaal van de echte democratie. Zij zijn een schande van het openbare leven en brengen de sociale vrede in gevaar. Het gaat om corruptie in vele vormen, ontkenning van het recht, niet erkennen van gemeenschappelijke regels, illegale verrijking, misbruik van macht, zich vastklampen aan de macht, vreemdelingenhaat, racisme, de weigering om zorg te dragen voor de aarde, illegale ontginning van natuurlijke rijkdommen, misprijzen voor hen die gedwongen hun land verlaten.” 

(5) “Als politiek zich concreet vertaalt in het aanmoedigen van jonge talenten en roepingen die zich willen ontplooien, zal de vrede zich verspreiden in de gewetens en op de gezichten van de mensen. Zo ontstaat een dynamisch vertrouwen dat kan zeggen ‘ik vertrouw je en ik geloof in je.” (…) “Ieder kan zijn of haar steen bijdragen in de opbouw van het gemeenschappelijk huis. Waarachtig politiek leven steunt op het recht en de eerlijke dialoog tussen mensen. Zij vernieuwt zich vanuit de overtuiging dat iedere vrouw, iedere man en iedere generatie een belofte meedraagt om nieuwe relationele, intellectuele, culturele en spirituele krachten vrij te maken.” (…)

“We leven vandaag echter in een klimaat van wantrouwen, geworteld in de vrees voor de ander en de vreemde en de angst eigen voordelen te verliezen, wat zich spijtig genoeg op politiek vlak manifesteert in een houding van geslotenheid of van nationalistische reacties. Dit stelt de broederlijkheid in vraag waaraan onze geglobaliseerde wereld zoveel nood heeft. Onze samenlevingen hebben vandaag meer dan ooit nood aan ‘vredestichters’ die boodschappers en ware getuigen zijn van God de Vader die het goede en het geluk wil van de menselijke familie.”

(6) “Honderd jaar na het einde van de Eerste Wereldoorlog herinneren wij ons hoe jonge mensen gedood werden in deze veldslagen en de burgerbevolking verscheurd werd. Meer dan ooit zijn wij ons bewust van de harde les die we moeten trekken uit deze broederstrijd: vrede kan nooit worden herleid tot een balans van macht en angst. De ander bedreigen herleidt hem tot een object en ontneemt hem zijn waardigheid. Daarom herhalen we dat een steeds verdergaande intimidatie en ongecontroleerde verspreiding van wapens in strijd zijn met de ethiek en het streven naar een waarachtige vrede. Terreur tegen de meest kwetsbare mensen draagt bij tot de uittocht van ganse bevolkingsgroepen op zoek naar een plaats van vrede. Politieke uitspraken die ertoe neigen de migranten van alle kwaad te beschuldigen en die de armen alle hoop ontnemen zijn onaanvaardbaar. Wij moeten daartegenover herhalen dat vrede gebaseerd is op eerbied voor elke mens, wat zijn of haar achtergrond ook is, eerbied voor het recht en het algemeen welzijn, eerbied voor het milieu dat aan onze zorg is toevertrouwd en voor de rijkdom van de morele tradities die we erven van vorige generaties.

Onze gedachten gaan in het bijzonder naar kinderen in conflictgebieden en naar allen die zich inzetten om hun levens en hun rechten te beschermen. In de wereld van vandaag wordt één op zes kinderen getroffen door het geweld van de oorlog en zijn gevolgen, ook als zij niet als kindsoldaat zijn aangeworven of gegijzeld zijn door gewapende groepen. De getuigenis van hen die zich inzetten om de waardigheid en de eerbied van kinderen te verdedigen is bijzonder kostbaar voor de toekomst van de mensheid.”

(7) “Wij vieren de 70ste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die werd aangenomen kort na de Tweede Wereldoorlog.” (…) “Vrede is de vrucht van een groot politiek project dat steunt op wederkerige verantwoordelijkheid en op de onderlinge afhankelijkheid van de mensen. Zij is ook een uitdaging die dag na dag moet worden opgenomen. Vrede vereist een bekering van hart en ziel, is zowel innerlijk als gemeenschappelijk, en bevat drie aspecten die niet te scheiden zijn:  

- vrede met zichzelf door halsstarrigheid, woede en ongeduld te verwerpen, met de woorden van Franciscus van Sales door ‘wat zachtheid met zichzelf’ te tonen om ‘wat zachtheid aan de ander’ aan te bieden;

- vrede met de ander: familieleden, vrienden, vreemdelingen, armen en noodlijdenden, en niet bang zijn hen te ontmoeten en te luisteren naar wat zij te zeggen hebben;

- vrede met de hele schepping door de grootheid van Gods gave opnieuw te ontdekken, samen met onze persoonlijke en gedeelde verantwoordelijkheid als bewoners van deze wereld, als burgers en als scheppers van de toekomst.

De politiek van de vrede die de menselijke zwakheden kent en aanneemt, kan zich steeds herbronnen aan de geest van het Magnificat, het lied dat Maria, moeder van Christus de Verlosser en koningin van de vrede, zong in naam van alle mensen: ‘Barmhartig is hij, van geslacht op geslacht voor al wie hem vereert. Hij toont zijn macht en de kracht van zijn arm en drijft uiteen wie zich verheven wanen, heersers stoot hij van hun troon en wie gering is geeft hij aanzien (…); hij herinnert zich zijn barmhartigheid, jegens Abraham en zijn nageslacht, tot in eeuwigheid’ (Luc 1, 50-55.”

Vaticaan, 8 december 2018

Keuze en vertaling van citaten, Jo Hanssens, Pax Christi Vlaanderen

Lees de volledige boodschap (in het Engels, Frans, Duits etc.)

Foto: Creative Commons