Actueel

70 jaar Nakba: verklaring van Pax Christi International

Pax Christi International roept internationale gemeenschap op om samen met de Palestijnen de 70e verjaardag van de Nakba te herdenken en gedenken.

15 mei 2018 - Pax Christi International brengt de 70e verjaardag dit jaar van twee historische gebeurtenissen onder de aandacht: de oprichting van de staat Israël en de Nakba (Arabisch voor catastrofe), wat de verdrijving en vlucht van meer dan 750.000 Palestijnen uit hun huizen inhield en de vernietiging van meer dan 400 Palestijnse dorpen en nederzettingen om plaats te maken voor de nieuwe staat.[1] Deze twee gebeurtenissen zijn voor altijd met elkaar verbonden. Pax Christi-leden en -partners zijn solidair met het Palestijnse volk, en meer bepaald met hen die na zeven decennia nog steeds vluchtelingen zijn, wanneer zij op 15 mei 2018 deze trieste verjaardag van de Nakba herdenken.

De Nakba zorgde voor de langste vluchtelingencrisis uit de moderne geschiedenis. Generaties Palestijnen werden door Israël gehinderd om terug te keren naar huis en leven in opvangkampen in Gaza en in door Israël bezette gebieden op de Westelijke Jordaanoever. Zij werden – in sommige gevallen – gedwongen om op slechts enkele kilometers van hun huizen te verblijven, vaak nog in het bezit van hun huissleutel. Miljoenen andere Palestijnen wonen in de diaspora in de omringende landen. Zij delen de pijnlijke herinnering om verdreven te zijn van hun huis en een koppige vastberadenheid om hun recht op terugkeer te mogen waarmaken. VN-resolutie 194[2] en daaropvolgende VN-resoluties bevestigen het recht van Palestijnse vluchtelingen op terugkeer en op het recht op compensatie voor verlies van en schade aan de eigendommen voor hen die niet terugkeren. Geen enkele resolutie werd gerespecteerd.

De Palestijnse vraag dat deze basisrechten zouden worden gehonoreerd is de drijvende kracht achter de Grote Mars voor Terugkeer die op 30 maart 2018 begon in Gaza en die op 15 mei 2018 zal eindigen in de herdenking van 70 jaar Nakba. Meer dan 1,8 miljoen Palestijnen, van wie de meesten vluchteling zijn, afstammelingen van families die gevlucht zijn tijdens de gebeurtenissen van 1947 en 1948, wonen binnen de grenzen van Gaza. De tien jaar durende lucht-, zee- en landblokkade die Israël handhaaft tegen deze kleine enclave zorgt voor uiterst precaire leefomstandigheden voor de bevolking. De VN waarschuwt dat Gaza tegen 2020 onbewoonbaar zal zijn als de blokkade aanhoudt in de huidige omstandigheden.[3]

Ter gelegenheid van de 70e herdenking van de Nakba vragen Palestijnen via geweldloze demonstraties tegen de blokkade van Gaza hun rechtmatige terugkeer naar hun huizen en/of compensaties voor het verlies ervan. Die demonstraties worden beantwoord met extreem gewelddadige reacties door het Israëlisch leger, waarbij echte munitie wordt gebruikt. Wij veroordelen scherp dat ongewapende deelnemers aan deze marsen worden beschoten.[4] Tot op vandaag werden 39 mensen gedood en honderden gewond, onder wie kinderen en journalisten. Onze vredesbeweging is overtuigd van het legitiem recht om vreedzaam te protesteren; dit recht moet erkend en beschermd worden door de internationale gemeenschap.

Omdat wij dit jaar ook de 70e verjaardag vieren van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, is het dringender dan ooit om de rechten van de Palestijnen te respecteren. Vele bezorgdheden over mensenrechtenschendingen en aanbevelingen werden door de Universele Periodieke Herzieningsbijeenkomst van januari 2018 voorgelegd aan Israël, waaronder het respect voor de rechten van Palestijnse vluchtelingen. Sinds de Mars voor Terugkeer startte, is de situatie verergerd. Op 27 april 2018 heeft de VN Hoge Commissaris voor Mensenrechten Israël opgeroepen om ervoor te zorgen dat de veiligheidsdiensten niet langer buitensporig geweld gebruiken en dat de verantwoordelijken voor dit geweld ter verantwoording worden geroepen.

In de voorbije zeventig lange jaren werd het Palestijnse verhaal over de Nakba al te vaak ontkend en genegeerd, en de rechten van de Palestijnse vluchtelingen al te vaak miskend. De traumatische gebeurtenissen van de Nakba hebben een verwoestende schaduw geworpen over de gezondheid en het welzijn van het Palestijnse volk. Voor de jongste generatie, die enkel militaire bezetting heeft gekend, is de afwezigheid van zelfbeschikking gelijk aan een ontkenning van hun toekomst. Onze vredesbeweging eert het sterke engagement van de Palestijnen om de tragische gebeurtenissen van 1948 te beschouwen als een alles bepalende ervaring die erkend moet worden.

Pax Christi International roept de internationale gemeenschap op:

  • Om de Nakba en het recht op terugkeer en/of op compensatie voor de Palestijnse vluchtelingen te erkennen als een voorwaarde voor een rechtvaardig en eerlijk vredesakkoord tussen Israël en Palestina, waarvoor een sterker engagement vanuit de internationale gemeenschap dringend nodig is;
  • Om te erkennen dat de Palestijnen het recht hebben om geweldloos en vredevol te protesteren, om praktische manieren te zoeken voor steun; om de VN te vragen voor een onafhankelijk onderzoek naar het buitensporig geweld tegen ongewapende burgers;
  • Om aan te dringen op de erkenning van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, ook voor alle Palestijnen, evenals op de VN Conventie voor de Rechten van het Kind van 1989 en andere mensenrechtenverdragen en –instrumenten opdat schendingen van deze rechten kunnen worden veroordeeld en op onafhankelijke wijze onderzocht.

Foto: Anne Vansteelandt



[1] Institute for Middle East Understanding, IMEU, “Quick Facts: The Palestinian Nakba”, 13 mei 2015, https://imeu.org/article/quick-facts-the-palestinian-nakba.

[3] UNRWA, ‘Gaza in 2020: A liveable place?’, 28 augustus 2012, https://ww.unrwa/org/newsroom/press-release/gaza-2020-liveable-place.

[4] Zie ook de verklaring van 5 april 2018 over de gewelddadige onderdrukking van vredevol verzet in Gaza: https://www.paxchristi.net/news/statement-pax-christi-international-condemns-vicious-and-violent-suppression-peaceul-protest.