Inhuldiging: Standbeeld voor De Onbekende Oorlogsvrouw | Pax Christi Vlaanderen
Terug naar overzicht
10 november 2021

Op 10 november is de Campaign to Stop Killer Robots in België! We gaan samen met hen in gesprek over de noodzaak van een verbod op killer robots.

11 november 2021

Vrede heeft Vrouwen nodig

Het standbeeld wordt op 11 november 2021 onthuld in Leuven, op het Benedenplein - Jeanne Devosplein achter het station.

11 november 2021

De stad Ieper reikt om de 3 jaar een Vredesprijs uit aan een persoon of project dat vrede een stapje dichterbij brengt.

11 november, 2021 - 13:30

Inhuldiging: Standbeeld voor De Onbekende Oorlogsvrouw

Vrede heeft Vrouwen nodig

Het standbeeld wordt op 11 november 2021 onthuld in Leuven, op het Benedenplein - Jeanne Devosplein achter het station. Het programma start om 13u30 op het Martelarenplein. Klik hier voor het volledige programma.

Wil je er bij zijn? Stuur een voor 1 november een mail naar:  vredeleuven@gmail.com

Dit is het verhaal achter de Onbekende Oorlogsvrouw.

De “Onbekende Oorlogsvrouw” is tot nog toe een vrij onbekend begrip. Ongetwijfeld denkt iedereen spontaan aan de “Onbekende Soldaat”, waarvan het standbeeld op menig stads- of dorpsplein prijkt.

De ‘Onbekende Soldaat’ krijgt een vaderlands eerbetoon in de publieke ruimte. Maar hoe hebben vrouwen de oorlog ervaren en hoe hebben zij het gendergevoelig karakter van etnische conflicten beleefd? Wat was hun rol tijdens de oorlogen? Wat ondernamen zij om vrede te brengen?

​Vrouwen lijden in oorlog en conflict op een heel eigen manier, verschillend van mannen. Is er daarom een typisch vrouwelijke benadering mogelijk van vrede en solidariteit? Het standbeeld van de Onbekende Oorlogsvrouw beantwoordt deze vraag positief. Omwille van hun bijzondere situatie en kwetsbaarheid in oorlog en conflict kunnen vrouwen een belangrijke bijdrage leveren aan vrede en solidariteit: vrouwenkracht is vredesmacht.

Niemand zal ontkennen dat oorlog tussen staten, maar ook interetnisch conflict leidt tot een bijzondere benadering van het vrouwelijke deel van de bevolking. Terwijl mannen (als groep) tijdens een conflict worden gezien als soldaten en krijgers, als diegenen die de staat verdedigen in de publieke sfeer, worden vrouwen (eveneens als groep) beschouwd als belangrijk voor de reproductie van “de eigen soort/ het eigen volk” en voor de bescherming van kinderen, huis en haard. Dat vrouwen verkracht worden tijdens de oorlog is van symbolische en strategische betekenis: verkrachting van vrouwen betekent een trefzekere slag toebrengen aan de vijand: aan mannen en aan de groep als dusdanig. Dergelijke verkrachtingen zijn vaak een groepsfenomeen, dat kan uitgroeien tot georganiseerde oorlogsmisdaad, zoals recente gebeurtenissen in Afrika en ex-Joegoslavië aantonen. Een misdaad die door het Internationaal Strafhof als dusdanig is erkend.

​Vrouwen verliezen hun zonen en partners als gevolg van oorlog en conflict. Ook daarom zijn zij de eersten om oorlog te vermijden, te protesteren tegen gewapend conflict, militarisme en patriarchale systemen en te werken aan duurzame vrede (denk aan de Vrouwen in het Zwart, de Soldatenmoeders van Sint-Petersburg, de moeders van de Plaza de Mayo, en recentelijk de Muur van Moeders tegen etnisch geweld in de Verenigde Staten, Women International League for Peace and Freedom ea). Vrouwen zijn onmisbaar in het proces van duurzame vredesopbouw. Zonder vrede en rechtvaardigheid is er geen duurzame ontwikkeling mogelijk.

Daarom is er een enorm potentieel tot mobilisering van vrouwen voor de zaak van de Vrede: tegen oorlog, geweld en militarisering. Vrouwen vormen een enorme (te weinig aangeboorde) kracht om aan conflictpreventie en vredesopbouw te doen. Als een duidelijk teken van dit rijke gedachtegoed staat de Onbekende Oorlogsvrouw als een alter-ego naast de Onbekende Soldaat.

Toch is het standbeeld van de Onbekende Oorlogsvrouw geen memoriaal, geen gedenkteken aan één of andere oorlog maar eerder de uitdrukking van een ideaal: laat ons samen, vrouwen en mannen, wereldwijd, werken aan een duurzame vrede. Het beeld is tevens een sterke oproep aan alle vrouwen om zich te verenigen en te werken aan vredevolle oplossingen van conflicten en aan conflictpreventie.

We beschikken over belangrijke internationale documenten en afspraken in dat verband: resolutie 1325 van de VN Veiligheidsraad en haar negen opvolgingsresoluties verbinden de VN-lidstaten (ook België) om vrouwen niet alleen als slachtoffers van oorlog en conflict te zien, maar ook en zelfs in de eerste plaats als legitieme en volwaardige deelneemsters aan vredesonderhandelingen en vredesopbouw. Jaarlijks moeten lidstaten rapporteren hoe zij aan deze resoluties en aan die hoopvolle idee concreet gestalte geven: Vrede heeft Vrouwen nodig.

​Een concreet initiatief, dat al jarenlang wereldwijd wordt georganiseerd (in het kader van het Bejing Platform for Action) zijn de Vrouwen-Vredesmarsen, waarin vrouwen twee (gerelateerde) boodschappen brengen: geweld is genderbepaald en oorlog en conflict zijn geworteld in sociale ongelijkheid, gebrek aan rechtvaardigheid, uitbuiting en patriarchale organisatie van de maatschappij. Vrouwen zijn wereldwijd de grootste slachtoffers van armoede en geweld. Vrouwen willen rechtvaardigheid en vrede. Alleen dan kunnen we bouwen aan een duurzame samenleving. Het Leuvense standbeeld van ‘de Onbekende Oorlogsvrouw-Vrede heeft vrouwen nodig’, vertelt dit verhaal van hoop en geloof in een toekomst van vrede.

​Dat vrouwen een enorme kracht kunnen ontwikkelen wanneer zij zich actief inzetten voor vrede en rechtvaardigheid, dat wil de Leuvense Vredesbeweging in de schijnwerpers plaatsen.

Het standbeeld is een initiatief van de Leuvense Vredesbeweging en werd gerealiseerd met steun van de stad Leuven en KU Leuven. De beeldhouwster is Liliane Versluys.